Cầm trên tay miếng khô cá dứa vàng ươm, mỡ màng, ai mà chẳng thèm một bát cơm nóng hổi ăn kèm với chút mắm me. Thế nhưng, cái thực trạng "treo đầu dê bán thịt chó" trên thị trường hiện nay đang làm cho nhiều bà nội trợ miền Tây lẫn thực khách phương xa điêu đứng. Với hơn 10 năm kinh doanh và trực tiếp xuống tận các bè cá ở Cần Giờ, An Giang, tôi thấu hiểu nỗi đau của người mua khi bỏ ra bạc triệu nhưng lại nhận về con cá tra hay cá basa giả đội lốt cá dứa.
Nếu không có cặp mắt nhà nghề, bạn rất dễ bị đánh lừa bởi công nghệ "phù phép" cá hiện nay. Tuy nhiên, dù giả mạo tinh vi đến đâu, bản chất giữa cá dứa và cá basa vẫn có những điểm khác biệt cốt yếu mà chỉ cần chú ý một chút, bạn sẽ không bao giờ bị mất tiền oan.
1. Quan sát "dấu vân tay" trên lưng cá - Bí quyết phân biệt cá dứa chuẩn nhất
Cái đầu tiên bạn phải nhìn vào khi cầm con khô lên chính là phần sống lưng. Cá dứa thật (hay còn gọi là cá tra bần) có một đặc điểm nhận dạng độc nhất vô nhị mà các loại cá khác không có: hai đường chỉ lưng màu đen chạy dọc từ sau đầu đến tận đuôi. Đây được ví như "chứng minh nhân dân" của dòng cá này.
Nhiều chỗ bán cá dứa giả lách luật bằng cách dùng dao khía hai đường trên lưng cá tra cho giống, nhưng vết khía đó trông rất thô và không thể có màu sắc tự nhiên như thật. Khi bạn lật miếng khô lên, đường chỉ lưng của cá dứa thật sẽ mờ mờ ẩn dưới lớp da chứ không phải nằm chình ình theo kiểu can thiệp vật lý.
Bên cạnh đó, hãy nhìn vào vây và đuôi. Cá dứa có
vây thon dài, màu ánh hồng hoặc hơi vàng nhẹ tùy vùng nước. Ngược lại, cá tra hay cá basa có vây ngắn hơn, màu xám đen đặc trưng của dòng cá nuôi ao bùn. Nếu thấy con cá nào bị cắt trụi vây, cắt sát đuôi thì bạn nên đặt một dấu hỏi lớn, vì thường người ta cắt đi để xóa dấu vết của cá basa giả.
2. Kiểm tra lớp mỡ và độ dày của thớ thịt
Tại sao người ta lại chuộng cá dứa đến thế? Đó là vì lớp mỡ dưới da của nó cực kỳ mỏng, gần như không có mỡ thừa mà chỉ có vị béo thanh. Đây chính là điểm chí tử giúp bạn phân biệt cá dứa với các dòng cá dòng họ nhà Pangasius khác.
Hãy tưởng tượng bạn đang cầm một miếng cá basa. Đặc điểm của cá basa là bụng rất to, mỡ dày cộp và trắng hếu. Khi đem làm khô, lớp mỡ này thường có mùi hơi nồng (mùi cá nuôi) và khi chiên lên sẽ ra rất nhiều dầu, ăn vào thấy ngấy ngay lập tức. Trong khi đó, giữa cá dứa và cá basa, con cá dứa có thớ thịt mịn, chắc và lớp da dính sát vào thịt, không có lớp mỡ dày ngăn cách ở giữa.
Số liệu thực tế: Một con cá dứa một nắng chuẩn thường có trọng lượng từ 0.8kg đến 1.5kg sau khi đã làm sạch. Nếu bạn thấy những con khô cá dứa "khổng lồ" nặng 2-3kg mà giá lại rẻ bèo chỉ 100.000đ - 200.000đ/kg, tôi cam đoan với bạn 100% đó là cá tra hoặc cá basa nuôi thâm canh được tẩm ướp hóa chất để khử mùi.
Lời khuyên: Hãy dùng ngón tay ấn nhẹ vào phần thịt cá. Thịt cá dứa thật sẽ có độ đàn hồi tốt, cảm giác khô ráo, không bị bết dính mỡ ra tay.
3. Cẩn trọng với chiêu trò giá rẻ và nguồn gốc xuất xứ
Nhiều khách hàng của tôi hay than: "Sao chỗ kia bán cá dứa có một trăm mấy chục ngàn mà ông bán tới bốn năm trăm?". Thú thật với các bạn, cá dứa tự nhiên hoặc cá dứa nuôi bè ở vùng nước lợ (như Cần Giờ hay Gò Công) có giá thành nguyên liệu tươi đã rất cao. Sau khi làm sạch, bỏ đầu, phơi một nắng thì trọng lượng hao hụt đáng kể. Do đó, không bao giờ có chuyện cá dứa thật mà giá lại ngang ngửa cá tra ngoài chợ.
Xem cá thật tại đây: Khô cá dứa
Việc dùng cá basa giả để đánh lừa lòng tin người tiêu dùng không chỉ là vấn đề tiền bạc, mà còn là vấn đề sức khỏe. Cá giả thường được tẩy trắng bằng oxy già hoặc tẩm chất bảo quản để giữ màu vàng giả tạo lâu hơn. Một con khô cá dứa thật khi phơi đủ nắng sẽ có màu trắng hồng tự nhiên, hơi ngả vàng ở phần mỡ ít ỏi nơi bụng cá, chứ không phải vàng rực như tẩm nghệ hay xỉn màu như cá ươn.
Nếu bạn đang đứng ở một sạp khô ven đường, hãy hỏi thẳng người bán về nguồn gốc. Cá dứa chuẩn phải từ vùng nước lợ. Nếu họ nói cá dứa nuôi nước ngọt ở ao hồ thì hãy coi chừng, khả năng cao đó chính là cá tra hoặc cá dứa giả danh mà thôi.
4. Trải nghiệm vị giác - Phán quyết cuối cùng của người sành ăn
Dù vẻ ngoài có thể làm giả đến 80-90%, nhưng cái vị thì không bao giờ giả được. Khi bạn đem chiên hoặc nướng, khô cá dứa thật sẽ tỏa ra một mùi thơm dịu nhẹ, không tanh, không nồng mùi bùn đất. Miếng thịt khi ăn vào thấy dai, ngọt thanh và tan ngay đầu lưỡi với vị béo rất sang.
Ngược lại, khi ăn phải cá basa giả, bạn sẽ cảm nhận được vị mặn hắc (do người ta tẩm nhiều muối để át mùi tanh của cá nuôi) và phần thịt bị bở, không có độ kết dính. Đặc biệt, phần mỡ cá basa khi chiên xong để nguội một chút sẽ bị đông lại và có mùi rất khó chịu, khác hẳn với sự mượt mà của mỡ cá dứa.
Một tình huống giả định nhỏ: Bạn mua cá về biếu bố mẹ vợ/chồng. Nếu mua nhầm cá giả, khi chiên lên mùi nồng cả xóm, miếng cá thì toàn mỡ với muối, chẳng những mất điểm mà còn mang tiếng là không biết chọn đồ. Vậy nên, thà mua ít mà chất lượng còn hơn mua nhiều mà rước bực vào người.
0 Nhận xét